Uitdaging

In Situ.

Een experiment in het atelier van een weerstand met gedroogde tulpen voor een Organic Radio.

Iedere keer opnieuw is het weer een uitdaging om deel te nemen aan de diverse presentaties van beeldende kunst waarvoor je wordt uitgenodigd en daarmee wordt genoodzaakt om je atelier te verlaten en voor even afstand te nemen van je "veilige" experimenten. Je houdt je gedachten, ideeën en concepten weer eens tegen het licht en bevraagt deze op hun haalbaarheid wat betreft middelen en voorwaarden binnen de gegeven presentatieplek. Dit neemt niet weg dat het werken in situ er meestal op neer komt dat je het werk vervolgens gratis op de plek aanlevert, waarbij je zelf de ontwikkel-, de materiaal-, de transport- en installatiekosten voor je rekening neemt en deze uit eigen bronnen financiert. Hoe doen beeldende kunstenaars dat toch? Wat kunnen zij dat bankiers, voetballers of presentatoren niet kunnen?  

Overheid 3

Lokaal Kunstbeleid.

Dagelijks maken vele talentvolle beeldende kunstenaars in de stad Arnhem nieuwe werken. Zij vormen samen een fantastisch creatief kapitaal dat echter zonder voldoende presentatieplekken onzichtbaar is voor de inwoners van de stad. De “gelukkige” omstandigheid van de vele lege, verlaten plekken in de stad laat slechts een klein deel van dit kapitaal zien middels incidentele manifestaties. Hier zou het "gemeente"bestuur wat betreft het faciliteren van die plekken en natuurlijk ook het "gemeente"museum wat betreft het bieden van presentatiemogelijkheden haar verantwoordelijkheid moeten nemen. Helaas voert Arnhem op dit moment een nogal eenzijdig top-down beleid waarbij zij vooral inzet op mode en design. Een gevaarlijke strategie die alleen maar kan leiden tot zogenaamde "creatieve ondernemers" die niet alleen volstrekt subsidieafhankelijk maar ook nog eens volledig ondergeschikt worden gemaakt aan het grote "Made in Arnhem" verhaal. Hoe zeer zou een meerjarig, actief bottom-up beleid om presentatieplekken ten behoeve van de autonome beeldende kunst in de stad te faciliteren een betere, ongekende, doch waarachtige en duurzame impuls geven aan het imago van de stad Arnhem. Hoewel Arnhem, onder andere met haar hoogwaardige kunstopleidingen ontegenzeggelijk een creatieve stad is, lijkt het er op of het politieke beleid in Arnhem dit positieve beeld van de stad voortdurend om zeep helpt, niet alleen met het structureel verwaarlozen van zowel haar eigen talenten als haar kunstmonumenten, maar vooral ook met haar grootschalige, vaak buitenproportionele en meestal verliesgevende kunstmanifestaties. 

Overheid 2

Spelen.

Voetbal

Kinderen spelen. Met een bal erbij heet het spelletje voetbal. Dat kun je zowat kosteloos, eindeloos, op iedere dag na school en voor, soms ook na het avondeten, op haast iedere plek dichtbij je huis in je eentje of met je vriendjes spelen. Het plezier in het spelletje is voor de meeste kinderen het belangrijkste en vaak meer dan genoeg. Je kunt natuurlijk ook lid worden van een echte club en als je talent gescout wordt zelfs miljonair worden. Het leven kan vele kanten opgaan. Let it flow.

Op de regionale zender Arnhem TV zag en hoorde ik een interview met een wethouder van Arnhem die een convenant had afgesloten met een vertegenwoordiger van de profclub Vitesse met als doel om dikke kinderen te verleiden om meer te bewegen. Glunderend vertelde hij dat dankzij de uitstraling van Vitesse zelfs 2 tot 3 keer meer kinderen dan voorheen deelnemen aan sport- dagen of –evenementen die de gemeente organiseert. Als je beseft dat deze activiteiten hooguit een of twee keer per jaar plaats vinden is het project op papier weliswaar geslaagd waar het de zogenaamde maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bedrijf of in dit geval een club betreft. Feitelijk is het rendement echter zwaar negatief.

Overheid 1

Creëren.

Rozet Arnhem

Kunstbedrijf Arnhem

Je pakt een potlood en een stuk papier en je schrijft of tekent iets. Dat kan op ieder moment en waar dan ook. Vervolgens gaat het werkstuk een eigen weg: je notitie of schets kan bijvoorbeeld een opzet voor je eerste boek zijn of een geslaagd meesterwerk. Het kan ook, als mislukt beschouwd en als een prop papier weggegooid, vele jaren later bij toeval teruggevonden worden waarbij ontdekt wordt dat de tekst of de tekening van een subliem inzicht in onze wereld of van een hoogst esthetische kwaliteit getuigt. Het leven kan vele kanten opgaan. Let it flow. 

Het idee dat grote gebouwen voorwaardelijk zijn voor het op een amateuristische wijze beoefenen van kunst is absurd. Toch zijn onlangs in Arnhem een aantal oude locaties verlaten en zijn voor vele miljoenen twee nieuwe gebouwen opgericht c.q. verbouwd met als gevolg een zeer kostbare transitie, waaronder pijnlijke ontslagrondes, dure interim managers en wanhopige pogingen tot herdefinitie van het plaatselijke kunstbeleid. Voor zover er in alle hectiek nog enige aandacht overblijft voor het primaire doel, te weten het geven van cursussen of het organiseren van kunstzinnige activiteiten, kan gesteld worden dat deze taken door de vele professionele kunstenaars in de stad en de regio met gemak vervuld hadden kunnen worden in hun eigen domein, o.a. op hun eigen werkplek of in hun eigen atelier, en hen daarmee een (basis) inkomen had kunnen verschaffen. De (bouw)projecten zijn op weliswaar geslaagd waar het de stapeling van stenen betreft, mijn conclusie is echter dat het rendement feitelijk zwaar negatief is.

Kunstgelden1

Houd de dief!

Koe.

Een organisatieadviseur die veel klust binnen de publieke sector, lees de overheid, vertelde mij dat de beeldende kunst niet veel meer voorstelt dan "een paar blikken opentrekken en daarbij een goed verhaal vertellen". Ik vond dat wel geinig. Enige kennis van of gevoel bij beeldende kunst kon ik verder niet bij deze persoon vaststellen of het moest de koeienkop zijn die sinds jaar en dag zijn woonhuis siert. Ik neem hem dat persoonlijk helemaal niet kwalijk totdat ik merkte dat het adviesbureau waaraan hij verbonden is ook adviezen geeft op het terrein van de kunst en de cultuur onder meer over de transitie van een hier niet met name te noemen kunstinstelling ter plaatse die op zichzelf al een miljoenen verspillende constructie is. Het leert mij dat wanneer er geld te verdienen is het ontbreken van enige compassie met de kunsten geen enkel beletsel vormt om de klus aan te nemen. Deze dubbelhartige houding kan alleen maar leiden tot hele dure en slechte adviezen.

Het einde van de beeldende kunst 2

Brillo.

3 x 24 Brillo.

Mijn vriend mailde mij dat hij de VHS-tape met de VPRO-uitzending, getiteld Het einde van de (beeldende) kunst na een opruimactie niet meer terug kon vinden. Geen enkele nood, zo liet hij mij weten:

Google-en op Het einde van de kunst levert aardig wat resultaten op. Een greep:

http://www.filosofie.nl/nl/nieuws/21298/volgens-arthur-danto-was-de-kunst-ten-einde-gekomen.html

http://www.trouw.nl/tr/nl/4512/Cultuur/article/detail/1756158/2004/06/12/Het-einde-van-de-kunst.dhtml 

http://www.maartendoorman.nl/index.php?id=904&pid=30

Inspiratie

IJsland.

Een foto uit het fotoboek "ijsland puur" van Theo Bosboom.  

Vandaag heb ik een werkelijk prachtig fotoboek ingekeken dat ik te leen had gekregen van de fotograaf zelf. Het fotoboek met de titel "ijsland puur" is gemaakt door Theo Bosboom. In treffende, zeer gedetailleerde beelden legt hij op een zowel grafische als stilistische wijze de grote diversiteit aan landschappen en natuurverschijnselen in IJsland vast. Met name troffen mij zijn meest abstracte grafische beelden, zozeer zelfs dat zij voor mij een inspiratiebron vormen voor een nieuwe serie schilderijen:

Uit: "ijsland puur" van Theo Bosboom. ISBN 9789081947305.

    

Het einde van de beeldende kunst

Troost.

Grottekening.

Sommigen zien de muziek, anderen weer de film, de dans, de literatuur, het toneel, de productie van allerlei content voor internet- en televisie, ja zelfs de musical als de hoogste kunstvorm. De beeldende kunst heeft in al dit geweld inmiddels afgehaakt. In de afgelopen jaren zijn er talloze artikelen in de media verschenen die het einde aankondigden van de kunst, lees: de beeldende kunst. In dit tijdperk van voortdurende, overspannen visuele prikkels op het terrein van design, marketing, gamen, etc. lijkt de autonome beeldende kunst er niet meer toe te doen en niet meer, zoals voorheen, onderscheidend, provocerend of richtinggevend te zijn en daarmee deel uit te maken van ons cultureel erfgoed. Dank zij, of eerder ondanks, een enorm marketingpotentieel waarbij de financiële en institutionele belangen in de beeldende kunsten het voortouw nemen, trekken anno 2015 de dode kunstenaars Rembrandt en van Gogh en een klein aantal 70+ kunstenaars zoals Herman de Vries, Armando en Jan Cremer, die ik allen overigens zeer waardeer, de kar. Dit kan toch niet waar zijn. Gekker moet het niet worden! Persoonlijk zie ik de autonome beeldende kunst als de hoogste kunstvorm. In de oude grottekeningen vind ik iedere keer opnieuw troost. Zij geven ons een reflectie op ons leven en staan daarmee aan het begin van wat nu de beeldende kunst is. Waar zijn de kunstenaars van nu?

Kunst in Arnhem

De potentie van autonome beeldende kunst.

50 Machinetekeningen Nico Schulte/Installatie Willeke van Ravenhorst. Pop-up Galerie Joop Nuyens. 2015.

Het is dit voorjaar spitsuur in Arnhem wat betreft de vele culturele activiteiten met name van de projecten, tentoonstellingen en presentaties van autonome beeldende kunstenaars. Dat is hoopvol. Het enorme creatieve kapitaal van de stad Arnhem wordt mede door en dankzij de grote leegstand van gebouwen eindelijk ook voor het grote publiek zichtbaar. Het tekent de energie van de autonome beeldende kunstenaars dat zij, grotendeels volledig ongesubsidieerd, de lege plekken in de stad niet alleen vullen met inhoudelijke, betekenisvolle werken maar ook met interessante randprogramma’s. Hoe doen zij dat toch, die autonome kunstenaars, terwijl de stad Arnhem waar zij aan ArtEZ studeerden en ook vaak nog wonen, haar prioriteiten, lees miljoenen aan subsidies, bij de z.g. creatieve industrie legt, dat zijn de “ondernemers” in de mode en het design. Hoezo moeten we hen ondersteunen, dat doen we bij een pizzabakker toch ook niet?

Dit overheidsbeleid heeft, bewezen, tot op vandaag enkel grote verliezen opgeleverd. Dan heb ik het over de grote verliezen op de al die weinig spraakmakende tentoonstellingen en manifestaties van de laatste jaren zoals de Sonsbeek Tentoonstellingen en de Arnhemse Mode Biënnales. Dan heb ik het over al die miljoenen die in nieuwe gebouwen voor de kunstbeoefening zoals Rozet en Kunstbedrijf worden geïnvesteerd, terwijl het aanbod wordt verkleind en het personeel wordt ontslagen. Dan heb ik het ook over failliete kunststichtingen, waar het “overhead” personeel tot op heden procedeert over haar wachtgelden. Dan heb ik het over het Gemeentemuseum Arnhem dat opnieuw met gemeenschapsgeld voor miljoenen wil uitbreiden maar bij herhaling weigert om vanuit haar zelf gebouwde toren “af te dalen” naar de kunstenaars in de ateliers in de regio.

Met al die verkwanselde kunstgelden hadden autonome beeldende kunstenaars in de regio nog veel meer prachtige ideeën, concepten en plannen kunnen uitvoeren en had Arnhem zich als een unieke stad voor de experimentele en innovatieve beeldende kunsten kunnen profileren. Waarom hopeloos concurreren? Eindhoven is de design stad en Amsterdam is de mode stad.          

Kunst en Politiek 1

Halbe.

Binnen de "linkse" wereld van de kunsten heerst tot op vandaag een groot ongenoegen over de bezuinigingen in de kunsten door de overheid. De kwade genius is Halbe Zijlstra. Dat is onterecht. Zijn beleid als staatssecretaris heeft de kunstenwereld behoorlijk opgeschud door haar navelstreng door te knippen met een haast vanzelfsprekende, subsidiërende overheid die jarenlang een verstarde, verkokerde, marktverstorende en afhankelijke situatie in stand hield. Het is hoopvol dat als gevolg van dit beleid op vele plekken nieuwe veelbelovende initiatieven ontstaan vanuit de kunstenwereld zelf. Het werk is echter nog niet gedaan zolang het merendeel van de huidige kunstgelden van de diverse overheden toestromen naar allerlei geïnstitutionaliseerde belanghebbenden, maar niet of nauwelijks naar de werkelijke producenten van al die mooie kunsten. Dat zijn immers de kunstenaars! Zij leveren tot op heden hun ziel en zaligheid op de diverse podia voor een schamele fooi.