De potentie van beeldende kunst 2

Kunst als noodzaak.

Beeldende kunstenaars zijn overlevingskunstenaars. Hun intrinsieke motivatie dwingt hen daartoe. Hoe spelen ze het iedere keer weer klaar om hun ding te doen en hun leven toch enigszins op orde te houden in relationele en financiële zin, zelfs nadat de diverse overheden iedere subsidie of bijdrage bevroren hebben. Kunstenaars zijn ZZP-ers in het kwadraat en oneindig flexibel. Hoe schril en schrijnend is echter het contrast met al die andere performers in de sport, de cultuur en de media die onderpresteren doch miljoenen verdienen.           

De potentie van beeldende kunst 1

Kunst als aanjager.

De afgelopen maanden hebben verrassende tentoonstellingen plaatsgevonden in de pop-up galerie van Joop Nuyens in een grote ruimte aan de van Muijlwijkstraat 23 in Arnhem waarin voorheen een AH- winkel gevestigd was. In deze ruimte die tijdelijk door de eigenaar Portaal aan Joop Nuyens beschikbaar gesteld is, zijn na de grote tentoonstelling LUCIFER IN PARADISE in april 2014 met werken van Rob Scholte vanaf november 2014 nog drie nieuwe tentoonstellingen georganiseerd met werken uit zijn eigen kunstcollectie in combinatie met werken van diverse hedendaagse kunstenaars. Na de tentoonstellingen DOTS THAT GO FOR A WALK (i.s.m. Neel Diekema), MACHINA met tekeningen, schilderijen, installaties en performances en BODY DOUBLE met o.a. ter plaatse gemaakte werken organiseert Joop op korte termijn nog een vierde tentoonstelling op deze plek.

Vele bezoekers reageerden zeer positief op de voorgaande tentoonstellingen. De ontmoetingen met vele kunstliefhebbers en vooral ook hun positieve reacties hebben veel goodwill opgeleverd voor het initiatief van Joop Nuyens dat ondubbelzinnig heeft aangetoond dat met een grote persoonlijke gedrevenheid en met minimale middelen het creatieve kapitaal in de stad voor zowel ingewijden als het grote publiek zichtbaar en toegankelijk gemaakt kan worden met een prachtige serie snel wisselende tentoonstellingen van beeldende kunst met een hoge kwaliteit. Dit geeft hoop voor al die andere gestripte non- plekken in de stad, zoals dit geldt voor alle andere steden in Nederland. De kunst is hierbij een voorganger en lichtend voorbeeld voor al die conservatieve retailers in onze binnensteden.

Hoewel de individualiteit van iedere kunstenaar onvoorwaardelijk het uitgangspunt blijft wordt iedere tentoonstelling gekenmerkt door een min of meer bindend, samenhangend thema. Voor de vierde tentoonstelling heeft Joop beeldende kunstenaars uitgenodigd die zich herkennen in de volgende steekwoorden: groen, artificiële natuur, door cultuur aangestuurde natuur, groei, verval, etc. Meerdere talentvolle jonge kunstenaars hebben inmiddels hun deelname bevestigd. Het gaat weer spannend worden.

Zie ook:

https://nl-nl.facebook.com/kunstbijnuyens

http://www.burooost.nl/joop-nuyens/

Kunst en Politiek

Subsidiekunst.

Op vele sites is er schokkende informatie te lezen over het verkwanselen van de vele miljoenen aan reguliere kunstgelden die in beginsel door de diverse overheden voor hooguit 10 % zijn toebedeeld aan scheppende en uitvoerende kunstenaars, maar door mismanagement en foute politieke keuzes uiteindelijk voor 100 % verdwijnen in een diep zwart gat van tekorten, faillissementen en rechtszaken. Ik hoor kunstenaars daar nooit over voor zover zij daarbij niet direct in hun eigen belang geschaad worden. Wel laat de gesubsidieerde cultuursector zich iedere keer opnieuw als een grijsgedraaide plaat horen bij politieke verkiezingen in Nederland door haar eigen overheden bij bezuinigingen neer te zetten als een stelletje idioten dat het einde van de beschaving, zelfs het einde der tijden afkondigt. Wat een onzin! Zoals ik nu in de Gelderlander lees, voorafgaande aan de provinciale verkiezingen, hebben de culturele instellingen in Gelderland, zoals voorspelbaar, de bezuinigingsplannen van de provincie als desastreus betiteld. Ik begrijp de belangen (en noden) van de individuele kunstenaars, maar zouden zij zich toch niet veel onafhankelijker van al die vreemde overheden moeten opstellen? Misschien met iets minder valse ego’s en met iets meer onderlinge solidariteit? Daar wordt ieders werk alleen maar beter van. 

Winkelen bij Lidl

Geëtste beelden. 

Motorcycle Balaclava. 2015 Lidl.

Op de een of andere manier hebben al die heftige beelden die ons via de media op ieder moment van de dag bereiken toch hun werking. Of je dat nu wilt of niet. Wat is er onschuldiger dan winkelen bij Lidl? Mijn eerste blik, mijn eerste associatie was een totaal andere dan de comfortabele gebreide mutsjes die je onder een motorhelm kunt dragen.   

Mooie of lelijke kunst?

Een eeuwig podium.

Deerhunters 1990 (2/30). Watercolours on paper. 180 x 150 cm.

Als de wereld lelijk is, is de kunst lelijk. Mijn poging om lelijke kunst te maken door op een lelijke manier lelijke motieven en thema’s te schilderen is helaas niet gelukt. Niemand vond het lelijk, velen vonden het zelfs treffend, sommigen zelfs leuk. Wat is eigenlijk lelijk en wat is mooi? Wat is kunst en wat is kitsch? Wat is waarachtig en wat is ongeloofwaardig? Het waardeoordeel is uiteindelijk toch maar een subjectief en arbitrair gegeven. Er is voor mij daarom nog een wereld te winnen. Die wereld wordt gemaakt door trotse mensen: Motorfanaten, Sportvissers, Jagers, Hooligans, Autofreaks, Militanten, Carnavalisten, Travestieten, Verzamelaars, Vrijwilligers, Brandweerlieden, Boeren, Ondernemers, Politici, Thuiszorgers, Spelverslaafden, Pizzakoeriers, Kunstenaars en nog heel veel anderen. Zij zijn trots op hun liefhebberij, vak, identiteit of gekte en verdienen daarmee een eeuwig podium. Met het opsturen van een foto via email naar nicosch@chello.nl  ontvangen zij tegen zeer lage kosten een geschilderd portret op papier. De standaardmaat is 150 x 100 cm.  

De kunst van het verbeelden (2)

Onvoltooide werken.

De Organische radio’s, ofwel “Orgrads”, die ik ooit uitvoerde waren gebaseerd op het vervangen van een of meer normale industriële onderdelen van een elektrisch radiocircuit door organische materialen met ongeveer dezelfde elektrische waarden. Zij verrasten iedere keer opnieuw met wonderlijke afstemmingen en grillige geluidspatronen. Vele experimentele Orgrads hebben het atelier echter nooit verlaten.

Een radiocircuit kan zich verplaatsen als een soort robot die gestuurd wordt door geluidstrillingen. Zo legt ieder muziekprogramma als het ware weer een andere route af. Het is bij experimenten gebleven. 

Hoewel dit ooit bedoeld was als een onderdeel van een Organische Radio die als een weerstand werkte, voegde ik planten en bloemen tussen glazen platen. De esthetische kwaliteit van deze onderdelen heb ik op zich zelf altijd onderkend maar heb ik nauwelijks verder toegepast in beeldende installaties.

De aula van de Schouwburg in Arnhem stortte ik in rond 1980 ooit vol met zand. Dat waren nog eens tijden. Met het zand bouwde ik figuren. Het vochtige zand geleidde iedere aanraking van mijn handen bij het liefdevol modelleren van die figuren en maakte deze contacten hoorbaar via een door mij met het vochtige zand verbonden elektrisch circuit. Het verbeelden van de “elektrische” wereld was toen mijn doel. Het was een eenmalige actie. Anno 2015 is de elektrische wereld op een ongekende wijze verder geëvolueerd met nieuwe nog ongekende mogelijkheden waarop vanuit de beeldende kunst een antwoord zou moeten komen.        

   

De kunst van het verbeelden

Onvoltooide werken.

Ik heb in mijn eigen beeldende praktijk voortdurend allerlei natuurkundige verschijnselen onderzocht zoals het geluid, het licht, de zwaartekracht, de elektrische geleiding en de perceptie. Slechts een klein aantal onderzoeken hebben uiteindelijk geleid tot concrete beeldende installaties die ik uitvoerde op het raakvlak van kunst, techniek en natuur. In mijn archief vond ik een aantal foto’s en tekeningen terug die nooit tot enige presentatie geleid hebben maar onvoorwaardelijk van belang waren voor het bevredigen van mijn nieuwsgierigheid en het ontdekken van voor mij onbekende fenomenen. Een aantal voorbeelden:

Deze foto nam ik ooit op het strand bij Bakkum. Ik herinner mij dat ik allerlei op het strand gevonden materialen verzamelde die ik vervolgens in de lucht wierp en fotografeerde. Met de hand op mijn hart zweer ik dat ik deze foto genomen heb op een moment dat ik helemaal niets in de luncht wierp. Om die reden heeft deze foto mij altijd gefascineerd.

 In de tuin achter mijn atelier in School V in Arnhem experimenteerde ik in met een uiterst rekbaar wit gaas dat ik op een gigantische rol van mijn vriend Rob Thuis gekregen had. Niet alleen het bouwen van de positieve vloeiende vormen door middel van het spannen van dit materiaal, maar vooral de verrassende negatieve vormen die ontstonden tussen deze witte bouwsels waren zeer bijzonder.

In mijn atelier in huis heb ik jarenlang experimenten uitgevoerd met organische materialen zoals aarde en planten en het registreren van kenmerken zoals geleiding, weerstand, etc. De projecten met galvanische elementen in mijn organische radio’s zijn daar een vervolg op. De foto van een van deze experimenten laat waarschijnlijk een opstelling zien van een aantal lichtsensoren op een of ander groeisel om daarmee een geluidsequentie te genereren.

Een tekening van 4 auto’s die op hoge snelheid gelijktijdig een kruispunt naderen vond ik tussen vele andere tekeningen in mijn archief. In tekeningen kun je de meest absurde, (on)werkelijkheden op een onmiddellijke wijze verbeelden. Deze tekening herinnert mij aan de karikaturen die ik tot ieders genoegen maakte voordat ik een beeldende opleiding volgde en deze directe vorm van afbeelden afleerde. 

         

Back to the future (2)

Natuur, Wetenschap en Kunst.

Nico Schulte. Organic Radio. 100 x 100 x 50 cm. Lok 01 Breda. 

De afgelopen maanden heb ik mijn tekenmachines op verschillende plekken laten werken. Oorspronkelijk is dit een project dat slechts eenmalig uitgevoerd is in 1985 in het fantastische Apollohuis van Paul en Helene Panhuysen in Eindhoven. Het heeft mij niet alleen verbaasd dat de machines opnieuw verrassende tekeningen maakten maar vooral ook hoezeer de machines de toeschouwers verleidden tot allerlei spontane commentaren, filosofieën en associaties tijdens de pop-up tentoonstellingen Dots that go for a walk en Machina in een grote v.m. AH winkel in Arnhem geïnitieerd door Joop Nuyens (art@nuyens.nl). De meeste van mijn installaties heb ik slechts een of twee keer uitgevoerd. Wellicht moet ik mijzelf ook eens flink recyclen en de nog ongekende mogelijkheden van al die projecten opnieuw benutten. Ik heb nog veel te doen: landschapsillusies schilderen om daarmee het terrein van de perceptie verder te verkennen en organische (biologische) radio’s maken om de geleiding van elektriciteit te onderzoeken en te verbeelden. Het zou fantastisch zijn om mijn beeldende onderzoek weer te kunnen verbinden met onderzoeken in de wetenschappelijke wereld zoals die van het Donders instituut te Nijmegen, Qualcomm in Amsterdam, Disney Research in Pittsburgh of het prachtige Plant-e project in Wageningen.

  

Back to the Future



Organic Radio.

Tulips Megarealistic Painting by Tjalf Sparnaay 

 

Nadat ik het afgelopen jaar 2014 een aantal tentoonstellingen heb gemaakt met installaties van tekenmachines, die ik oorspronkelijk in 1985 in het Apollohuis in Eindhoven heb laten zien, werd ik opnieuw gefascineerd door de trillende 1.5 Volt motortjes met a-centrische assen die in beginsel niet meer dan een cirkeltje kunnen tekenen maar in de vrije ruimte die hen gegeven is de wonderlijkste tekeningen kunnen maken. Het herinnerde mij ook aan de hybride radio’s die ik ooit maakte waarbij de standaard onderdelen zoals de weerstanden en de   condensators uit een dergelijk elektrisch apparaat vervangen waren door allerlei organische materialen met dezelfde waarden en afstemden op “exotische” zenders.

Het verkennen van de vele nog ongekende en onbenutte uitvoerings- mogelijkheden van deze eenvoudige concepten is voor mij in 2015 een avontuur om opnieuw aan te gaan. Allereerst ligt mijn focus op het terugveroveren van het hi-Tech apparaat naar een low-Tech omgeving met Organische Radio’s, ofwel Orgrads. De foto hierboven is een afbeelding van een mega-realistisch schilderij van Tjalf Sparnaay dat nog tot 06 april 2015 in de Fundatie in Zwolle te zien is. Het deed mij herinneren aan de waterbak met "omgekeerde" bloemen die werkte als een radio-ontvanger en die ik ooit maakte in Lok 01 in Breda. 

Kitsch of Kunst

Corrupt of Waarachtig.

De haast onbegrensde datastromen op het internet, die onlosmakelijk gekoppeld zijn aan het verdienmodel waarbij slechts een klein aantal partijen megawinsten maken met het maximaliseren van de datastromen, genereren iedere milliseconde nieuwe content. Het is nauwelijks voor te stellen dat wanneer de drager van al die content corrupt is, diezelfde content nog waarachtig is. Maar misschien moeten we daar ook helemaal geen probleem van maken. Zoals de door mij bewonderde beeldend kunstenaar Jeff Koons op de vraag of zijn beeldende werk geen onvervalste kitsch was, zonder enige schaamte antwoordde dat het iedereen geheel vrij staat om die mening te hebben. Of zijn werk nu kunst of kitsch is maakt hem helemaal niets uit, wetende dat zijn werk wereldwijd door musea, beleggers en verzamelaars voor miljoenen wordt verhandeld.